Tuổi Trẻ Online
  Trang chính
   Chuyên đề cười
   Văn nghệ cười
   Thể thao cười
   Vui... vui...
   Thơ châm biếm
   Bạn đọc cười
   Quán mắc cỡ
   Thế Giới Cười
   Tranh hài hước
Tự Hào Việt Nam
Tủ Sách Tuổi Trẻ
Media Online
Thiệp Online
Thể thao
Việc làm Online
Tuyển Sinh
Giao lưu trực tuyến
Đóng góp hảo tâm
Thông tin toà soạn
Tìm kiếm
  Thể thao cười

Nỗi buồn ác tính

TTC - Đây là căn bệnh đang phát triển ở xã hội hiện đại, xuất hiện ở các lứa tuổi, nhiều nhất ở tuổi 18-45, nữ gấp 2 lần nam.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới thì bệnh trầm cảm cướp đi mạng sống của 850.000 người mỗi năm và dự báo đến năm 2020 thì trầm cảm sẽ đứng thứ hai trong những bệnh phổ biến toàn cầu.

Chúng ta thường nghe bạn bè than: “Hồi này do áp lực công việc nên tôi bị trầm cảm”. Thỉnh thoảng trên báo chí cũng đăng tải: “Gần đến kỳ thi, số học sinh bị trầm cảm tăng lên”... Vậy trầm cảm là gì? Nó có đơn giản như nhiều người tự gán cho mình không?

Bản thân hai chữ “trầm cảm” đã cho thấy mọi chức năng của cơ thể chùng (trầm) xuống. Dễ nhận thấy nhất là sự buồn bã, ngại tiếp xúc, luôn cảm thấy vô vọng, chán nản và nếu không được chữa trị kịp thời sẽ dẫn đến tự tử. Vì thế tác giả gọi bệnh này là “nỗi buồn ác tính” bởi buồn thôi chưa đủ mà buồn dẫn đến chết thì “ác” thật.

Những dấu hiệu của trầm cảm:

+ Mất ngủ: Khó đi vào giấc ngủ, hay thức giấc rồi không ngủ lại được kèm theo cảm giác bồn chồn. Thỉnh thoảng có người lại ngủ mê mệt.

+ Chán ăn: Ăn ít, ăn không có cảm giác ngon, sợ ăn, có người không ăn, cân nặng giảm. Có người lại ăn nhiều vô độ.

+ Không muốn giao tiếp với chung quanh, rút vào thế giới riêng, ít nói, ngồi lâu trong bóng tối, không muốn hoạt động.

+ Luôn thấy bồn chồn không yên, lo âu, sợ hãi, đau đầu, mỏi toàn thân, đau ngực, táo bón, sợ lạnh.

+ Suy nghĩ chậm chạp, buồn rầu, không muốn giải trí kể cả xem tivi. Luôn thấy chung quanh ảm đạm và ngày dài lê thê.

+ Bi quan lo lắng về tương lai của bản gia đình.

+ Tự ti nghĩ mình không xứng đáng với và chung quanh. Có hoang tưởng tội và cho rằng mình không đáng không đáng sống trên cõi đời.

+ Có ý định tự tử và luôn tìm cách như đâm vào xe, kiếm thuốc ngủ để thoát cõi trần”.

+ Có người tự hành xác, làm đau mình để hy vọng tìm sự thư thái. Chẳng hạn dùng dao cắt vào cổ tay để xem máu chảy... Một số người nhầm lẫn trầm cảm và rối loạn lo âu. Rối loạn lo âu có buồn bã, ít nói, lười vận động nhưng không có hoang tưởng và không có ý định tự tử.

Một số khác có “nỗi buồn mùa đông” (rối loạn cảm xúc theo mùa) thường do thiếu vitamin D, khi xuân sang họ lại hết buồn.

Tại sao trầm cảm?

Cho đến nay, nguyên nhân gây trầm cảm chưa rõ ràng. Tuy nhiên các nhà khoa học thấy sự mất cân bằng của một số chất dẫn truyền thần kinh (neurotransmitters) ở trên não chủ yếu là serotonin, dopamine và catecholamin. Vậy những yếu tố nào gây nên rối loạn những chất trên?

* Nguyên nhân sinh học: Do thay đổi nhịp sinh học như làm ba ca, thay đổi từ ca sáng, ca chiều, ca đêm khiến hệ thần kinh mất cân bằng thì sự bài tiết serotonin và dopamine hỗn loạn. Serotonin là tác nhân  tạo nên khí sắc, nếu nó giảm đi thì người ta trở nên ủ rũ. 

* Do di truyền: Những người  trong gia đình có người mắc bệnh  trầm cảm thì dễ bị trầm cảm. Hiện  chưa có công bố nào về gien gây  trầm cảm nhưng người ta cho rằng  con của những người mẹ loại hình  thần kinh yếu (luôn lo lắng, sợ hãi  những việc không cần thiết, tự ti,  bi quan) dễ bị trầm cảm. Ở những  người này serotonin, dopamine,  catecholamine đều thấp. 

* Do dùng chất gây nghiện: Việc  dùng rượu, thuốc lá hoặc ma túy  trong một thời gian dài là yếu tố  thuận lợi cho trầm cảm xuất hiện. 

* Do stress: Đây là nguyên  nhân gặp nhiều trong xã hội hiện  đại. Bị người yêu bỏ rơi, chồng có  bồ, ly dị, mất người thân, mất việc  hoặc mâu thuẫn nơi công sở, kinh  doanh thua lỗ, nợ nần chồng chất,  mắc bệnh nan y... đều gây rối loạn  bài tiết serotonin, dopamine trên  não và trầm cảm xuất hiện. Với  thanh thiếu niên thì việc dành nhiều thời  gian sử dụng mạng internet cũng dẫn đến  trầm cảm, rồi trầm cảm lại sử dụng Internet  nhiều hơn tạo ra nghiện internet. 

Tạp chí tâm thần học Mỹ năm 2007công  bố một kết quả nghiên cứu rằng: Những  ai có mối quan hệ gia đình (với cha mẹ,  anh chị em ruột) không tốt trước 20 tuổi  thường dễ bị trầm cảm. Trong khi đó,  một nghiên cứu ở Phần Lan công bố  năm 2004 cho rằng: phụ nữ ít ăn cá  bị thiếu omega 3 dễ xuất hiện trầm  cảm hơn là những người ăn đủ hai  bữa cá . 

Đề phòng “nỗi buồn ác tính”:

Mọi người đều có những nỗi buồn  hoặc căng thẳng trong đời. Để cho nó  không biến mình thành bệnh, hãy tự  mình vượt qua nó. Chẳng hạn: thấy  mình mệt mỏi, buồn bã cần tâm sự  với người thân để giải tỏa triệt để mọi  chuyện.

Kế đến là lựa chọn một môn  thể thao, khi tập cơ thể sẽ giải phóng  ra serotonin, dopamine, catecholamin  và endorphin giống như thần dược tự  chữa trầm cảm. Có chế độ ăn uống  hợp lý với thực phẩm giàu chất xơ  (các loại rau), nhiều omega (cá),  thực phẩm họ đậu (nhiều vitamin,  selen), tắm nắng sáng sớm để biến  tiền vitamin D thành vitamin D. 

Nếu bản thân và gia đình, bạn bè  đã nỗ lực mà không thể ngăn được  “nỗi buồn” thì phải gặp bác sĩ tâm  thần để được chữa trị. 

Bc sĩ TỊT TUỐT

 

Tuổi Trẻ Cười số 442 (15-12-2011)  hiện đã có mặt tại các sạp báo.

Mời bạn đọc đón mua để thưởng thức được toàn bộ nội dung của ấn phẩm này.

Chúc bạn đọc có thật nhiều thời gian thư giãn thoải mái!

           

Bản quyền © 2003 - 2010 Tuổi Trẻ         Phát triển bởi Moore Corp.