Đến Robben, nhớ Mandela
TT - Trước khi đá vòng bán kết, tuyển Hà Lan là đội bóng duy nhất có dịp đến thăm nhà tù từng giam cầm lãnh tụ Nelson Mandela trên đảo Robben ở Cape Town.
 |
|
Khoảng sân từng là nơi đá bóng của tù nhân trên đảo - Ảnh: Trung Nghĩa |
“Tiền đạo Robben (Hà Lan) nói rất thú vị và xúc động khi được đặt chân đến hòn đảo trùng tên với mình” - ông Itume Makwela, một cựu tù ở đảo Robben và nay là hướng dẫn viên cho khách tham quan đảo, kể.
Sốt vé tham quan Robben
Đến Cape Town, các cổ động viên đều muốn đến thăm đảo Robben - một di tích lịch sử cách bến phà Waterfront 12km. Nhưng trong mùa World Cup, đây là ước muốn không đơn giản bởi tuy có 4-6 chuyến tàu ra đảo hằng ngày nhưng vẫn quá tải trước nhu cầu của lượng cổ động viên đông đảo. Ngoài ra, bên cạnh chuyện sốt vé (giá vé 200 rand/người), chuyến đi có thể bị hủy bất cứ lúc nào nếu biển động mạnh và thời tiết xấu.
Chị Ntombi, một hướng dẫn viên trên đảo Robben, cho biết trong mùa World Cup, hòn đảo rộng 5,07km² này thường xuyên đón lượng khách tăng đột biến, gần 1.500 người/ngày. Ông Itume, 51 tuổi, bị giam từ năm 1983 và được trả tự do năm 1990 với Nelson Mandela, hướng dẫn nhóm cổ động viên đi tham quan nhà tù trên đảo. “Tất cả phòng giam, trại giam, sân đập đá, tháp canh, tường rào... đều được giữ nguyên dù chúng tôi có sửa sang lại để tiếp đón du khách” - ông Itume nói.
Gây ấn tượng và xúc động mạnh nhất chính là phòng giam Nelson Mandela. Sau chấn song cửa, gian phòng rộng 4m2 tĩnh lặng này có kê một cái bàn, một thùng nhôm, tấm thảm nhỏ và mền gối mà Nelson Mandela đã nằm. Từ căn phòng với điều kiện sống thiếu thốn này, người lãnh tụ vĩ đại Mandela đã viết những bản thảo đầu tiên của hồi ký Đường dài đến tự do, cũng như kiên trì đấu tranh cho ngày được phóng thích để đưa đất nước Nam Phi từ trong bóng tối chế độ apartheid ra ánh sáng dân chủ, bình đẳng.
Bóng đá là sức mạnh
Tại nhà tù trên đảo, sân bóng đá với hai cột gôn là nơi Nelson Mandela từng đá bóng với các bạn tù được các CĐV vô cùng chú ý. “Nhìn thấy sân bóng này chúng tôi mới biết tại sao năm 2006 FIFA muốn mời hai cầu thủ Zidane (Pháp) và Materazzi (Ý) đến Robben để giảng hòa sau “cú húc đầu lịch sử” trong trận chung kết World Cup 2006” - Paul Evans, một cổ động viên Mỹ, nhắc lại.
|
Đảo Robben (tên gọi có nguồn gốc từ tiếng Hà Lan có nghĩa là “đảo ngăn cách”) từ thế kỷ 17 đã là nơi giam giữ các tù nhân (nhà tù xây dựng từ năm 1658), dựng bệnh xá hoặc là địa điểm phòng thủ trong Thế chiến thứ 2. Sau đó, Robben là nơi giam cầm các tù nhân chính trị, trong đó có lãnh tụ Nelson Mandela (ông bị giam ở đây 18 năm trong 27 năm ngồi tù của mình). Sau khi Nelson Mandela được trả tự do năm 1990, đảo Robben đóng cửa một năm sau đó và đến năm 1997 chính thức mở cửa cho du khách tham quan. Năm 1999 UNESCO công nhận Robben là di sản văn hóa thế giới. |
Ông Itume say sưa kể lại chuyện hàng chục ngàn tù nhân đảo Robben năm xưa hằng ngày bị đày đọa, đập đá gian khổ nhưng họ vẫn đấu tranh cho quyền được chơi đá bóng của mình. “Robben là nơi có một không hai trong lịch sử thế giới khi các tù nhân tổ chức Giải bóng đá nhà tù từ năm 1966 theo hệ thống luật FIFA và có cả một liên đoàn bóng đá riêng (Makana Football Association). Các tù nhân có hai sân bóng hoàn chỉnh, mỗi chiều thứ bảy mặc trang phục, xỏ giày ra sân tranh tài sôi nổi với sự chứng kiến của các bạn tù”. Tuy sân bóng ở đảo Robben chỉ có những vạt cỏ và mảng ximăng loang lổ, nhưng chúng tôi vẫn như trông thấy những người cựu tù say mê đá bóng với sự dẫn dắt của người đội trưởng Mandela.
Khi những cổ động viên từ khắp nơi đến đây nghiêng mình ngưỡng mộ Mandela và một “giải bóng đá lao tù” đặc sắc trong quá khứ thì cũng là lúc mà mọi người hiểu được vì sao Nam Phi giành được quyền đăng cai tổ chức World Cup (có công lao rất lớn từ Mandela trong việc thuyết phục FIFA và thế giới tin tưởng vào khả năng của quốc gia cầu vồng). Lời kể từ người cựu tù - hướng dẫn viên: “Bóng đá khi ấy đã giúp các tù nhân đoàn kết, rèn luyện thể chất lẫn tinh thần vui sống, kiên trì đấu tranh cho lý tưởng cao đẹp của họ” bỗng đi sâu vào trí nhớ của các cổ động viên đang tham quan đảo hôm nay.
Bên thành chiếc xe buýt đưa chúng tôi đi tham quan một vòng đảo Robben qua các trường học, bệnh xá, dân cư (đảo hiện có khoảng 200 gia đình sinh sống, theo lời của chị hướng dẫn Ntombi) có sơn dòng chữ “Cuộc hành trình không bao giờ dài khi tự do là đích đến”. Johan Esterhuyse, một cổ động viên Hà Lan, đã khiến mọi người ngồi trên xe buýt cười vang khi nhại lại: “Với tuyển Hà Lan, cuộc hành trình không bao giờ dài khi cúp vàng là đích đến”.
TRUNG NGHĨA (từ Cape Town)